Σοβαρές αντιδράσεις στην πανεπιστημιακή κοινότητα προκαλεί η απένταξη του ερευνητικού προγράμματος «Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας – Trust your Stars» από το Ταμείο Ανάκαμψης, με τον Ενιαίο Σύλλογο Διδασκόντων του Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας να κάνει λόγο για «φιάσκο» και για μια υπόθεση που εκθέτει συνολικά την ερευνητική πολιτική της χώρας.

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα είχε παρουσιαστεί από το υπουργείο Παιδείας ως μία από τις βασικές παρεμβάσεις ενίσχυσης της έρευνας και της καινοτομίας μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, με στόχο τη χρηματοδότηση νέων ερευνητών, πανεπιστημιακών ομάδων και καινοτόμων επιστημονικών προτάσεων. Σύμφωνα με πανεπιστημιακές πηγές, ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος ανερχόταν σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, αποτελώντας μία από τις σημαντικότερες χρηματοδοτικές «ενέσεις» για την ακαδημαϊκή έρευνα των τελευταίων ετών.

Ωστόσο, η πορεία του προγράμματος συνοδεύτηκε από έντονες καταγγελίες και αμφισβητήσεις ήδη από το 2025. Η ΠΟΣΔΕΠ αλλά και πανεπιστημιακοί φορείς είχαν επισημάνει σοβαρά προβλήματα στις διαδικασίες αξιολόγησης, κάνοντας λόγο για επιτροπές χωρίς επαρκή επιστημονική συνάφεια, αδιαφάνεια, καθυστερήσεις και πρακτικές που – όπως υποστηρίζουν – υπονόμευσαν την αξιοπιστία του προγράμματος.

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Διδασκόντων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, σε ιδιαίτερα αιχμηρή ανακοίνωσή του, αναφέρει ότι η τελική απένταξη του «Trust your Stars» από το Ταμείο Ανάκαμψης επιβεβαιώνει τις προειδοποιήσεις που είχαν διατυπωθεί εδώ και μήνες. Μάλιστα, γίνεται λόγος για «ευτελισμό της αξιολόγησης», για χρήση τεχνητής νοημοσύνης χωρίς θεσμικές ασφαλιστικές δικλίδες και για «επιστημονικές αστοχίες» που τελικά οδήγησαν σε απώλεια πολύτιμων πόρων.

Σύμφωνα με τον Σύλλογο, η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί μόνο ένα διοικητικό ή τεχνικό πρόβλημα, αλλά ένα σοβαρό πλήγμα για νέους ερευνητές και πανεπιστημιακά ιδρύματα που περίμεναν τη χρηματοδότηση για να υλοποιήσουν ερευνητικά έργα και επιστημονικές συνεργασίες.

Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται και για το γεγονός ότι χάνονται πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης σε μια περίοδο κατά την οποία τα ελληνικά πανεπιστήμια αναζητούν χρηματοδοτικά εργαλεία για να συγκρατήσουν νέους επιστήμονες και να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους διεθνώς.

Ο Σύλλογος ζητά πλέον να περάσει αποκλειστικά στο Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας η αξιολόγηση των ερευνητικών προτάσεων, με πλήρη διαφάνεια και θεσμική θωράκιση, ενώ καλεί τις Πρυτανικές Αρχές, τη Σύνοδο Πρυτάνεων και την ΠΟΣΔΕΠ να διαμορφώσουν κοινό μέτωπο πίεσης προς την κυβέρνηση, ώστε να διασωθούν οι θετικά αξιολογημένες προτάσεις και να μη χαθεί πολύτιμο ερευνητικό έργο.

Κώστας Τόλης, thessaliaeconomy.gr